Bezzałogowe statki powietrzne i modele latające (VLOS)

ZASADY WYKONYWANIA LOTÓW BEZZAŁOGOWYMI STATKAMI POWIETRZNYMI I MODELAMI LATAJĄCYMI (RPA)

UWAGA: na mocy przepisów Ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 każdy lot BSP w polskiej przestrzeni powietrznej powinien się odbyć po poinformowaniu PAŻP o zamiarze wykonania lotu za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, określonego przez Agencję. Oznacza to, że każdy lot BSP powinien być poprzedzony zrobieniem check-inu w aplikacji DroneRadar.

Koordynacja lotów BSP z Polską Agencją Żeglugi Powietrznej via system PansaUTM

W dniu 2 marca 2020r. Polska Agencja Żeglugi Powietrznej rozpoczęła wdrażanie do użytku operacyjnego system PansaUTM. Obecnie system PansaUTM pracuje operacyjnie we wszystkich strefach kontrolowanych lotnisk (CTR) z wyjątkiem CTR EPWA i CTR EPRA oraz we wszystkich sektorach FIS.

UWAGA: Koordynacja lotów w CTR EPWA i CTR EPRA – informacje dostępne poniżej na tej stronie.

Zasięg działania PansaUTM w zakresie funkcji wsparcia analitycznego operatorów BSP pod kątem możliwości realizacji operacji zgodnej z przepisami i dostępnością przestrzeni obejmuje całą Polskę.

Z kolei moduły obsługujące funkcje wydawania przez Agencję przedtaktycznych cyfrowych warunków i zgód na loty BSP w strefach kontrolowanych lotnisk oraz taktyczną koordynację lotów pomiędzy operatorami BSP a naszymi kontrolerami są obecnie udostępnione dla wszystkich stref kontrolowanych lotnisk z wyjątkiem Warszawy i Radomia.

Operatorzy BSP mogą ponadto zgłaszać loty informatorom Służby Informacji Powietrznej w sektorach FIS Gdańsk i FIS Poznań. W przypadku lotów BVLOS w przestrzeni niekontrolowanej we wspomnianych sektorach FIS system PansaUTM służy także do wydawania przez PAŻP przedtaktycznych cyfrowych warunków i zgód na loty BSP.

PansaUTM to koncepcja cyfrowej koordynacji lotów bezzałogowych statków powietrznych (BSP) i zarządzania wnioskami oraz zgodami na loty w polskiej przestrzeni powietrznej, na którą składają się autorskie rozwiązania operacyjne PAŻP oraz część systemowa dostarczana przez partnera technologicznego HAWK-E, zintegrowana z najbardziej popularną wśród operatorów dronów w Polsce aplikacją Droneradar.

Wdrożenie operacyjne PansaUTM oznacza wprowadzenie nowego sposobu koordynacji tych lotów BSP, które wymagają otrzymania zgody PAŻP. W ww. przestrzeniach przestaje obowiązywać dotychczasowa forma zgłaszania planowanego lotu poprzez złożenie formularza na adres drony@pansa.pl oraz „uproszczona procedura wykonywania lotów w CTR Bydgoszcz / CTR Poznań / CTR Gdańsk / CTR Lublin / CTR Wrocław / CTR Kraków / CTR Rzeszów / CTR Łódź”. Zgłoszenia tego typu nie będą realizowane przez PAŻP.

Uzyskiwanie zgody na lot we wszystkich CTR z wyjątkiem CTR EPWA i CTR EPRA:

  1. Stwórz swój profil w module dFPL (drone flight Plan) systemu PansaUTM na utm.pansa.pl. Pamiętaj o uzupełnieniu profilu o numer telefonu aktywnego podczas wykonywania lotów, dane wszystkich posiadanych BSP oraz uprawnień* .
  2. Zaplanuj misję i wyślij plan lotu do akceptacji PAŻP**.
  3. Po akceptacji misji otrzymasz określone przez PAŻP warunki dla Twojego lotu, swój unikalny identyfikator oraz elektroniczną odpowiedź w systemie na złożony plan.
  4. Przed lotem, wybierz swoją zaakceptowaną uprzednio w systemie PansaUTM misję w aplikacji DroneRadar i zrób CHECK-IN.
  5. Obserwuj aplikację DroneRadar i oczekuj informacji zwrotnej od kontrolera TWR zezwalającej na rozpoczęcie lotu zgodnie z parametrami misji.
  6. PAMIĘTAJ – Kontroler TWR może nie wydać zgody na Twój lot, zmienić jego parametry przed wydaniem zgody lub nakazać jego natychmiastowego zakończenia – OBSERWUJ I POTWIEDZAJ wysłane przez TWR komunikaty za pomocą aplikacji DroneRadar oraz bezwzględnie STOSUJ się do poleceń Kontrolera TWR przesyłanych poprzez aplikację
  7. W przypadku odrzucenia prośby o lot, spróbuj ponownie wykonać „CHECK-IN” za jakiś czas (np. 10 minut)
  8. Pilnuj zgłoszonego lub zmodyfikowanego przez Kontrolera TWR czasu lotu. Zakończ lot w zadeklarowanym czasie.
  9. Po zakończeniu lotu, koniecznie zakończ „CHECK-IN” w aplikacji DroneRadar i upewnij się, że ikonka drona zniknęła z aplikacji.
  10. Kontroler zawsze może zadzwonić w celu wyjaśnienia szczegółów lotu, pamiętaj aby Twój telefon był zawsze włączony i naładowany
  11. PAMIĘTAJ – wciąż pozostajesz odpowiedzialny za wykonanie lotu oraz unikanie kolizji zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Zgłaszanie lotów w przestrzeni niekontrolowanej (sektory FIS):

  1. Rejestracja w module dFPL (drone flight Plan) systemu PansaUTM na utm.pansa.pl nie jest obowiązkowa, chociaż złożenie misji i otrzymanie z PAŻP warunków lotu pomoże Ci zorientować się w ewentualnych ograniczeniach w przestrzeni powietrznej; otrzymasz też informację, czyja zgoda na wykonanie lotu może być konieczna.
  2. Jeśli zaplanowałeś misję i otrzymałeś jej akceptację to wybierz ją w aplikacji DroneRadar. Jeśli nie, a sygnalizator na górze okna aplikacji pokazuje zielone pole – po prostu zrób CHECK-IN w aplikacji DroneRadar.
  3. Obserwuj aplikację DroneRadar i oczekuj informacji zwrotnej od informatora FIS o zauważeniu Twojego check-inu. Możesz startować nawet jeśli nie uzyskasz takiej informacji.
  4. PAMIĘTAJ – informator FIS może nakazać natychmiastowe zakończenie lotu – OBSERWUJ I POTWIEDZAJ wysłane przez FIS komunikaty za pomocą aplikacji DroneRadar oraz bezwzględnie STOSUJ się do poleceń informatora FIS przesyłanych poprzez aplikację.
  5. Pilnuj zgłoszonego czasu lotu. Zakończ lot w zadeklarowanym czasie.
  6. Po zakończeniu lotu, koniecznie zakończ „CHECK-IN” w aplikacji DroneRadar i upewnij się, że ikonka drona zniknęła z aplikacji.
  7. Informator zawsze może zadzwonić w celu wyjaśnienia szczegółów lotu, pamiętaj aby Twój telefon był zawsze włączony i naładowany.
  8. PAMIĘTAJ – wciąż pozostajesz odpowiedzialny za wykonanie lotu oraz unikanie kolizji zgodnie z obowiązującymi przepisami.

*Jeśli uzupełniasz swój profil o zdjęcia swojego drona lub skan świadectwa kwalifikacji i korzystasz z funkcji „WERYFIKUJ W CAA” to podlega to testowej weryfikacji informacji na potrzeby Twojego profilu w PansaUTM. Dokonanie powyższych czynności i uzyskanie weryfikacji zwrotnej nie jest tożsame z procesem rejestracji operatorów dronów planowanym do wprowadzenia w lipcu 2020 r.

** składając misję pamiętaj aby zaznaczyć poprawny cel lotów oraz wybrać BSP którym będą wykonywane loty.

System działa operacyjnie i informacje, które wysyłasz są wyświetlane na wskaźnikach kontrolerów ruchu lotniczego. Korzystaj z systemu zgodnie z przeznaczeniem i stosuj się do przepisów i zasad wykonywania lotów.

Przed wykorzystaniem systemu PansaUTM zapoznaj się z podręcznikami użytkownika:

  • Podręcznik użytkownika aplikacji dFPL – POBIERZ PLIK
  • Podręcznik użytkownika dPilot (aplikacja mobilna) – POBIERZ PLIK
 

W najbliższym czasie system PansaUTM będzie sukcesywnie wdrażany w kolejnych strefach kontrolowanych lotnisk i sektorach FIS, zastępując manualną koordynacje lotów BSP rozwiązaniami cyfrowymi.

W pozostałych strefach kontrolowanych lotnisk obowiązuje dotychczasowa, manualna koordynacja lotów BSP. Konieczne jest wysłanie na adres drony@pansa.pl wypełnionego formularza ściągniętego z góry strony.

Wszelkie uwagi lub zapytania należy zgłaszać na utm@pansa.pl lub od poniedziałku do piątku, w godzinach od 07:00 do 15:00: pod numerami:

  • Tel.: (+48) 22 574-57-41
  • Tel.: (+48) 22 574-57-15
  • Tel.: (+48) 22 574-75-53

UZYSKIEANIE ZGODY NA LOTY BSP W CTR EPWA, EPRA, EDAH:

  1. Ściągnij poniższy formularz, wypełnij go i wyślij skan na adres drony@pansa.pl
  2. W odpowiedzi otrzymasz warunki wykonywania lotu z danego miejsca

PODSTAWOWE DEFINICJE:

Bezzałogowy statek powietrzny BSP (ogólnie) - statek powietrzny, który nie wymaga do lotu załogi obecnej na pokładzie oraz nie ma możliwości zabierania pasażerów, pilotowany zdalnie lub wykonujący lot autonomiczny. W polskim prawodawstwie bezzałogowymi statkami powietrznymi wykonuje się loty w celach innych niż rekreacyjne lub sportowe;

Model zdalnie sterowany – w polskim prawodawstwie oznacza bezzałogowy statek powietrzny wykonujący lot w celach rekreacyjnych lub sportowych;

Operacje w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS (Visual Line of Sight Operation) – operator lub przynajmniej jeden obserwator utrzymuje kontakt wzrokowy nieuzbrojonym okiem z bezzałogowym statkiem powietrznym lub modelem latającym w celu określenia jego położenia względem operatora i w przestrzeni powietrznej oraz zapewnienia bezpiecznej odległości od innych statków powietrznych, przeszkód, osób lub zwierząt;

Operacje z widokiem z pierwszej osoby FPV (First Person View) - operacje, w których operator pilotuje bezzałogowy statek powietrzny lub model latający, nie utrzymując z nim bezpośredniego kontaktu wzrokowego, określając jego położenie w przestrzeni powietrznej przez obraz przekazywany w czasie rzeczywistym na ziemię przez urządzenia zamontowane na jego pokładzie;

Operacje poza zasięgiem widoczności wzrokowej BVLOS (Beyond Visual Line of Sight Operation) - operacje, w których operator bezzałogowego statku powietrznego nie utrzymuje bezpośredniego kontaktu wzrokowego z bezzałogowym statkiem powietrznym. Loty tego typu mogą wykonywać jedynie osoby posiadające świadectwo kwalifikacji operatora bezzałogowego statku powietrznego;

Lot automatyczny (w warunkach BVLOS) - operacje, w których bezzałogowy statek powietrzny w sposób automatyczny realizuje start i lądowanie w wyznaczonym miejscu oraz lot po zaprogramowanej trasie, gdy operator jedynie pełni zdalny nadzór nad operacją, zachowując możliwość niezwłocznego przejęcia zdalnego sterowania bezzałogowym statkiem powietrznym lub podjęcia innych działań na wypadek wystąpienia sytuacji niebezpiecznej. Loty tego typu mogą wykonywać jedynie osoby posiadające świadectwo kwalifikacji operatora bezzałogowego statku powietrznego;

Operator - osoba zdalnie pilotująca bezzałogowy statek powietrzny lub model latający albo nadzorującą lot i zarządzającą lotem bezzałogowego statku powietrznego lub grupą bezzałogowych statków powietrznych w lotach automatycznych. W przypadku wykonywania operacji wojskowym statkiem powietrznym – również wyszkolony personel posiadający uprawnienia do wykonywania operacji na danym typie bezzałogowego statku powietrznego;

Obserwator - osoba wyznaczona przez operatora, która poprzez obserwację wzrokową bezzałogowego statku latającego lub modelu latającego nieuzbrojonym okiem pomaga operatorowi w określaniu położenia w przestrzeni powietrznej bezzałogowego statku latającego lub modelu latającego oraz w zapewnieniu bezpiecznej odległości od innych statków powietrznych, przeszkód, osób, zwierząt lub mienia;

Kontakt wzrokowy nieuzbrojonym okiem - obserwacja wzrokowa prowadzona przez operatora lub obserwatora bezzałogowego statku latającego lub modelu latającego bez pomocy przyrządów optycznych, z wyłączeniem szkieł korekcyjnych noszonych w celu korekcji posiadanej wady wzroku;

Szczególna ostrożność - ostrożność polegającą na zwiększeniu uwagi, dostosowaniu zachowania operatora lub zabezpieczenia i przystosowania miejsca startu i lądowania bezzałogowego statku powietrznego, modelu latającego lub obszaru, nad którym lot się odbywa, do warunków i sytuacji zmieniających się podczas wykonywania lotu, w stopniu umożliwiającym bezpieczne wykonanie lotu;

Bezpieczna odległość - odległość bezzałogowego statku powietrznego lub modelu latającego od innych statków powietrznych, przeszkód, osób lub zwierząt, umożliwiającą uniknięcie kolizji, wynikającą z analizy panujących warunków meteorologicznych, otoczenia i przeszkód znajdujących się w obszarze wykonywania lotu oraz rodzaju używanego modelu latającego i kwalifikacji operatora;

Świadectwo kwalifikacji operatora bezzałogowego statku powietrznego - dokument stwierdzający posiadanie określonych kwalifikacji i upoważniający do wykonywania lotów BSP w celach innych niż rekreacyjne lub sportowe. świadectwa kwalifikacji wydawane są przez Urząd Lotnictwa Cywilnego.

Rekreacja - jest to forma działania wybrana dobrowolnie przez człowieka ze względu na osobiste zainteresowania i dla odpoczynku, rozrywki lub rozwoju własnej osobowości; podejmowana poza obowiązkami zawodowymi, społ. i domowymi, w czasie wolnym od pracy.

Sport - forma aktywności człowieka, mająca na celu doskonalenie sprawności fizycznych w ramach współzawodnictwa, indywidualnie lub zbiorowo, według reguł umownych.

Komercja - działalność nastawiona jedynie na osiągnięcie zysku, też: produkty takiej działalności

Loty modeli latających oraz bezzałogowych statków powietrznych używanych wyłącznie w operacjach w zasięgu wzroku należy wykonywać zgodnie z przepisami określonymi w:

Powyższe przepisy określają zasady wykonywania lotów dla:

  • Bezzałogowych statków powietrznych o masie startowej nie większej niż 150 kg, używanych w operacjach w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS, oraz bezzałogowych statków powietrznych o masie startowej nie większej niż 2 kg, używanych w operacjach z widokiem z pierwszej osoby FPV, używanych w celach rekreacyjnych lub sportowych (załącznik 6 – modele latające);
  • Bezzałogowych statków powietrznych o masie startowej nie większej niż 150 kg, używanych w operacjach w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS, oraz bezzałogowych statków powietrznych o masie startowej nie większej niż 2 kg, używanych w operacjach z widokiem z pierwszej osoby FPV, używanych w celach innych niż rekreacyjne lub sportowe (załącznik 6a – bezzałogowe statki powietrzne).

Koordynacja lotów BSP z Polską Agencją Żeglugi Powietrznej

Dotyczy bezzałogowych statków powietrznych oraz modeli latających o masie startowej nie większej niż 25 kg w odległości nie większej niż 6 km od granicy lotniska (ogrodzenie).

Operatorzy bezzałogowych statków powietrznych oraz modeli latających o MTOM nie większej niż 25 kg używanych wyłącznie w operacjach w zasięgu wzroku operatora (VLOS) planujący loty w strefach kontrolowanych lotnisk (CTR) mają obowiązek dokonać zgłoszenia do PAŻP na minimum 3 dni robocze przed planowanymi lotami celem określenia możliwości i warunków wykonania lotów.

Nie ma obowiązku zgłaszania lotów w przypadku:

  • wykonywania lotów powyżej 6km od granicy lotniska (ogrodzenie) objętego strefą CTR jeżeli loty wykonywane są bezzałogowymi statkami powietrznymi oraz modelami latającymi o masie startowej nie większej niż 25 kg i do wysokości nie większej niż 100 m nad poziomem terenu.
  • wykonywania lotów powyżej 1km od granicy lotniska (ogrodzenie) objętego strefą CTR jeżeli loty wykonywane są bezzałogowymi statkami powietrznymi oraz modelami latającymi o masie startowej nie większej niż 0,6 kg oraz do wysokości nie większej niż 30 m lub do wysokości najwyższej przeszkody, w tym drzew lub obiektów budowlanych, znajdującej się w promieniu do 100 m od operatora.

Loty w strefie CTR nie spełniające powyższych wymogów wymagają zgłoszenia do Działu Zarządzania Operacjami Bezzałogowych Statków Powietrznych PAŻP.

UWAGA: ze względów bezpieczeństwa PAŻP zastrzega sobie prawo do nie wydania zgody na loty:

  • w promieniu 6km od granic lotniska objętego strefą CTR;
  • powyżej 6km od granic lotniska objętego strefą CTR przy lotach powyżej 100m m nad poziomem terenu
  • wykonywane w celach rekreacyjnych lub sportowych prze osoby nie posiadające świadectwa kwalifikacji operatora BSP.

Obszar obowiązkowego zgłoszenia lotu BSP VLOS w strefie CTR (np. CTR Warszawa):

(Kliknij na mapę, aby ją powiększyć)

Uwaga: Strefy CTR Bydgoszcz, Lublin, Łódź, Rzeszów, Szczecin, Szymany, Zielona Góra nie są aktywne H24. Poza ich czasem aktywności który publikowany jest depeszą NOTAM dla danego lotniska obowiązują strefy RMZ.

Wykonywanie lotów bezzałogowych statków powietrznych i modeli latających (BSP) w operacjach w zasięgu widoczności wzrokowej (VLOS) w pozostałych strukturach przestrzeni powietrznej

StrefaMożliwość wykonania lotu BSPUwagi
Struktury stałe (nieelastyczne) – aktywne najczęściej H24
TMA
(rejon kontrolowany lotniska lub węzła lotnisk)
Zakaz lotówNiezależnie od wagi modelu latającego lub bezzałogowego statku powietrznego
P*
(strefa zakazana)
Za zgodą zarządzającego obiektem objętym daną strefą i na warunkach przez niego określonych.Nie stosuje się w przypadku wykonywania operacji w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS modelami latającymi i bezzałogowymi statkami powietrznymi, których masa startowa nie przekracza 0,6 kg, w przypadku wykonywania lotów w odległości większej niż 500 m od terenu obiektu chronionego przez strefę P do wysokości nie większej niż 30 m lub do wysokości najwyższej przeszkody, w tym drzew lub obiektów budowlanych, znajdującej się w promieniu do 100 m od operatora.
R*
(strefa ograniczona)

Strefy nad parkami narodowymi
W obszarze strefy R obejmującym przestrzeń powietrzną znajdująca się bezpośrednio nad obszarem parku narodowego za zgodą zarządzającego danym parkiem narodowym i na warunkach przez niego określonych

Inne strefy R
Inne strefy R mogą być publikowane na wniosek uprawnionych podmiotów via NOTAM na potrzeby zabezpieczenia działań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, zapobieganie skutkom klęsk żywiołowych lub ich usuwanie, ratowanie życia lub zdrowia ludzkiego. W tego typu strefach R należy bezwzględnie przestrzegać rodzaju ograniczenia niezależnie od wagi modelu latającego lub bezzałogowego statku powietrznego.

Niezależnie od wagi modelu latającego lub bezzałogowego statku powietrznego.

* nie stosuje się w przypadku wykonywania lotów związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa publicznego, z bezpieczeństwem i obronnością państwa, ochroną granicy państwowej, ochroną bezpieczeństwa wewnętrznego państwa lub poszukiwaniem i ratownictwem

ADIZ*
(strefa identyfikacji obrony powietrznej)
Po poinformowaniu o lokalizacji i czasie lotów organu służby ruchu lotniczego (ATS) – (Air Traffic Services) odpowiedzialnego za przestrzeń via system PansaUTM, w której ma być wykonywany lot, lub AMC Polska (ASM 3)Niezależnie od wagi modelu latającego lub bezzałogowego statku powietrznego
RMZ
(strefa obowiązkowej łączności)
Patrz AIP Polska ENR 2.1.3

RMZ Warszawa (zaczyna się poza CTR Warszawa)
Zgłoszenie lotów przed startem do Służby Informacji Powietrznej (FIS). Powyżej 200m AGL brak możliwości wykonania lotu bez stałej dwukierunkowej łączności radiowej z FIS.

Pozostałe RMZ (Bydgoszcz, Lublin, Łódź, Rzeszów, Szczecin, Szymany, Zielona Góra
Posiadają granice poziome / pionowe tożsame z CTR (od GND)oraz TMA i obowiązują poza czasem aktywności CTR/TMA.

Loty bezzałogowych statków powietrznych oraz modeli zdalnie sterowanych w warunkach VLOS w strefie RMZ są możliwe do zrealizowania po zgłoszeniu lotów do odpowiedniego organu FIS za pośrednictwem systemu PansaUTM (checkin w aplikacji DroneRadar). Obowiązek zgłoszenia lotów nie obejmuje lotów wykonywanych:

  • powyżej 6 km od granicy lotniska (ogrodzenie) objętego strefą RMZ, jeżeli loty wykonywane są bezzałogowymi statkami powietrznymi oraz modelami latającymi o masie startowej nie większej niż 25 kg i do wysokości nie większej niż 100 m nad poziomem terenu.
  • powyżej 1 km od granicy lotniska (ogrodzenie) objętego strefą RMZ, jeżeli loty wykonywane są bezzałogowymi statkami powietrznymi oraz modelami latającymi o masie startowej nie większej niż 0,6 kg oraz do wysokości nie większej niż 30 m lub do wysokości najwyższej przeszkody, w tym drzew lub obiektów budowlanych, znajdującej się w promieniu do 100 m od operatora.

a

Struktury elastyczne

Czas aktywności (UTC) struktur elastycznych podany w Planie Użytkowania Przestrzeni Powietrznej na stronie https://airspace.pansa.pl/. AUP dostępne jest jako:

  • AUP AUP bieżące (6:00 UTC) zawierające wszystkie elastyczne strefy zamówione dzień przed operacjami. Jest to sytuacja planowana.
  • NEXT AUP kolejne AUP publikowane na kolejny dzień (najpóźniej o godzinie 14:00UTC dnia poprzedzającego loty). Jest to sytuacja planowana.
  • UUP Updated Use Plan bieżące AUP zmodyfikowane w dniu operacji o faktyczną zajętości przestrzeni w godzinach podanych na stronie.

UWAGA:
 w przestrzeni niekontrolowanej (poniżej 9500ft AMSL) obowiązuje zasada, że można tylko skracać zaplanowane czasy zajętości przestrzeni, dzięki czemu w ciągu dnia czas aktywności stref nie zwiększy się. Czas podany na stronie jest czasem UTC.

Bieżące informacje o wykorzystaniu poszczególnych elementów przestrzeni można uzyskać również w dniu operacji w AMC-POLSKA zespół ASM3 pod numerem + 48 22 574 57 33 (do 5735).
TSA
(strefa czasowo wydzielona)
w AUP oznaczona jako TS
Zakaz lotów, gdy aktywnaNiezależnie od wagi modelu latającego lub bezzałogowego statku powietrznego
TRA
(strefa czasowo rezerwowana)
w AUP oznaczona jako TR
Wymagana zgoda zarządzającego strefą gdy aktywna.Niezależnie od wagi modelu latającego lub bezzałogowego statku powietrznego
D*
(strefa niebezpieczna)
Za zgodą zarządzającego daną strefą i na warunkach przez niego określonychNiezależnie od wagi modelu latającego lub bezzałogowego statku powietrznego
ATZ*
(strefa ruchu lotniskowego)
Za zgodą zarządzającego daną strefą gdy aktywna i na warunkach przez niego określonychNie stosuje się w przypadku wykonywania lotów modelami zdalnie sterowanymi/bezzałogowymi statkami powietrznymi:

  • których masa startowa nie przekracza 0,6 kg w przypadku wykonywania lotów w odległości większej niż 1 km od granicy i do wysokości nie większej niż 30 m lub do wysokości najwyższej przeszkody, w tym drzew lub obiektów budowlanych, znajdującej się w promieniu do 100 m od operatora;
  • o masie startowej nie większej niż 25 kg w odległości większej niż 6 km od granicy lotniska i do wysokości nie większej niż 100 m nad poziomem terenu.
MCTR*
(strefa kontrolowana lotniska wojskowego)
Za zgodą zarządzającego daną strefą i na warunkach przez niego określonychNiezależnie od wagi modelu latającego lub bezzałogowego statku powietrznego

Wytyczne w sprawie wykonywania lotów na stronie SSRL SZ RP

Czas Aktywności:
  • H24 lub
  • zgodnie z AUP lub
  • gdy zapewniane wojskowe służby ruchu lotniczego.
MRT
(stałe trasy lotnictwa wojskowego)
Zakaz lotów, gdy aktywnaNiezależnie od wagi modelu latającego lub bezzałogowego statku powietrznego
Rejony Lotniczej Działalności Sportowo Rekreacyjnej opublikowane w AIP Polska ENR 5.5Zalecane zachowanie szczególnej ostrożnościNie jest to strefa wydzielona z ogólnodostępnej przestrzeni. Jest to forma informacji o rejonach wzmożonej działalności lotniczej (sport). Czas aktywności nie jest publikowany w AUP.

Patrz AIP Polska ENR 5.5
Ostrzeżenia nawigacyjne

Tymczasowe rejony wzmożonej działalności lotniczej (np. rejony lotów BSP w warunkach BVLOS)
Zalecane zapoznanie się z zapisami NOTAM o rodzaju ostrzeżenia nawigacyjnego oraz lotu zachowanie szczególnej ostrożnościInformacja o rejonach wzmożonej działalności lotniczej publikowana jest via NOTAM.

Przykładowa wyszukiwarka NOTAM

* Zasady wykonywania lotów opisane w:

Rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 marca 2013r. w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy – Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków – Załącznik nr 6/6a (tekst jednolity)

Szczegółowe zasady wykonywania lotów:

Operacje VLOS w przypadku lotów w celach rekreacyjno-sportowych i innych niż rekreacyjne lub sportowe wykonuje się z zachowaniem następujących warunków:

  1. Zachowując szczególną ostrożność;
  2. Unikając wszelkiego działania lub zaniechania, które mogłoby spowodować zagrożenie bezpieczeństwa, w szczególności zagrożenie bezpieczeństwa ruchu lotniczego;
  3. Sterując modelem latającym lub bezzałogowym statkiem powietrznym w sposób umożliwiający uniknięcie kolizji z innym statkiem powietrznym;
  4. Dając pierwszeństwo drogi załogowym statkom powietrznym;
  5. Ponosząc odpowiedzialność za decyzje o wykonaniu lotu oraz jego poprawność a wyznaczenie i udział obserwatora w wykonywaniu lotów nie zwalnia go z odpowiedzialności za bezpieczeństwo wykonywanych operacji lotniczych;
  6. Posiadając aktywny telefon z numerem wskazanym w zgłoszeniu do PAŻP i gwarantując jego odbieranie podczas wykonywania lotów;
  7. Natychmiast kończąc wykonywanie loty na żądanie służb ATS (kontrolerów ruchu lotniczego bądź informatorów służby informacji powietrznej);
  8. Dokonując przed lotem kontroli stanu technicznego modelu latającego lub bezzałogowego statku powietrznego i wykonując loty jedynie statkiem powietrznym, który jest sprawny technicznie;
  9. Wykonując operacje jedynie w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS;
  10. Zapewniając ciągłą i pełną kontrolę lotu, w szczególności przez zdalne sterowanie przy użyciu fal radiowych;
  11. Zachowując bezpieczną odległości poziomą od osób, mienia lub innych użytkowników przestrzeni powietrznej na wypadek awarii lub utraty kontroli nad modelem latającym (o wadze do 0,6kg) lub bezzałogowym statkiem powietrznym;
  12. W przypadku lotów w celu rekreacyjnym lub sportowym modelem latającym o masie powyżej 0,6kg: zachowując odległość poziomą nie mniejszą niż 100 m od granic zabudowy miejscowości, miast, osiedli lub od zgromadzeń osób na wolnym powietrzu, nie mniejszą niż 30 m od osób, pojazdów, obiektów budowlanych niebędących w dyspozycji lub pod kontrolą operatora oraz nie wykonując lotów nad osobami i zgromadzeniami osób na wolnym powietrzu, niebędącymi w dyspozycji lub pod kontrolą operatora.
  13. W operacjach z widokiem z pierwszej osoby FPV lot jest wykonywany:
    a. do wysokości nie większej niż 50m AGL,
    b. w odległości poziomej nie większej niż 200m od operatora,
    c. w odległości poziomej nie mniejszej niż 100m od zabudowy miejscowości, miast, osiedli lub od zgromadzeń osób na wolnym powietrzu;
  14. Uwzględniając warunki meteorologiczne, strukturę i klasyfikację przestrzeni powietrznej oraz informacje o ograniczeniach w ruchu lotniczym.
  15. posiadając zgodę zarządzającego strefą ATZ, D, MCTR, P, TRA*;
  16. Modelami latającymi nie wykonuje się lotów nad:
    a. terenami zamkniętymi, o których mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. ? Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725,730 i 1309) czyli: tereny zamknięte – tereny o charakterze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, określone przez właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych;
    b. obiektami jądrowymi, o których mowa w art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. ? Prawo atomowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 792, 1669 i 2227 oraz 2019r poz.730 i 1495), czyli: obiekty jądrowe – elektrownia jądrowa, reaktor badawczy, zakład wzbogacania izotopowego, zakład wytwarzania paliwa jądrowego, zakład przerobu wypalonego paliwa jądrowego, przechowalnik wypalonego paliwa jądrowego, a także bezpośrednio związany z którymkolwiek z tych obiektów i znajdujący się na jego terenie obiekt służący do przechowywania odpadów promieniotwórczych;
    c. obszarami, obiektami i urządzeniami, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a i b, pkt 2 lit. a i b oraz pkt 3 lit. a i b ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2018 r. poz. 2142 i 2245 oraz z 2019 r. poz 1495) czyli: Obszary, obiekty, urządzenia i transporty ważne dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa podlegają obowiązkowej ochronie przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne lub odpowiednie zabezpieczenie techniczne. Do obszarów, obiektów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, należą:

    1) w zakresie obronności państwa w szczególności:
    a) zakłady produkcji specjalnej oraz zakłady, w których prowadzone są prace naukowo-badawcze lub konstruktorskie w zakresie takiej produkcji,
    b) zakłady produkujące, remontujące i magazynujące uzbrojenie, urządzenia i sprzęt wojskowy,
    2) w zakresie ochrony interesu gospodarczego państwa w szczególności:
    a) zakłady mające bezpośredni związek z wydobyciem surowców mineralnych o strategicznym znaczeniu dla państwa,
    b) porty morskie i lotnicze,
    3) w zakresie bezpieczeństwa publicznego w szczególności:
    a) zakłady, obiekty i urządzenia mające istotne znaczenie dla funkcjonowania aglomeracji miejskich, których zniszczenie lub uszkodzenie może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności elektrownie i ciepłownie, ujęcia wody, wodociągi i oczyszczalnie ścieków,
    b) zakłady stosujące, produkujące lub magazynujące w znacznych ilościach materiały jądrowe, Ÿródła i odpady promieniotwórcze, materiały toksyczne, odurzające, wybuchowe bądź chemiczne o dużej podatności pożarowej lub wybuchowej,

    d. jednostkami wojskowymi i poligonami;
    e. W strefie EP R 40 Słupsk
  17. UWAGA: loty wykonywane w celach innych niż sportowo rekreacyjne nad obiektami wymienionymi w pkt. 16 wykonuje się za zgodą lub na potrzeby zarządzającego danym terenem, obiektem, obszarem lub urządzeniem
  18. Loty nad osobami i zgromadzeniami osób na wolnym powietrzu, niebędącymi w dyspozycji lub pod kontrolą operatora.W celach sportowych lub rekreacyjnych: wykonuje się zachowując odległość poziomą nie mniejszą niż 100 m. od zabudowy miejscowości i odległość poziomą nie mniejszą niż 30 m.
    Warunek ten nie dotyczy przypadków wykonywania lotu w zasięgu widoczności wzrokowej, modelami latającymi których masa startowa nie przekracza 0,6 kg.
  19. W celach innych niż sportowe lub rekreacyjne: zapewniając w każdej fazie lotu bezpieczna odległość.
  20. Loty nad rurociągami paliwowymi, liniami energetycznymi i liniami telekomunikacyjnymi, zaporami wodnymi, śluzami oraz innymi urządzeniami znajdującymi się w otwartym terenie, których zniszczenie lub uszkodzenie może stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, środowiska albo spowodować poważne straty materialne, wykonuje się z zachowaniem szczególnej ostrożności.
  21. Warunkiem eksploatacji bezzałogowych statków powietrznych jest:
    a. umieszczenie na powierzchni statku powietrznego tabliczki znamionowej zawierającej nazwę podmiotu będącego właścicielem statku powietrznego;
    b. wyposażenie bezzałogowego statku powietrznego w światła ostrzegawcze zamontowane w sposób zapewniający dookólną emisję światła, widoczne z góry i z dołu w przypadku wykonywania lotów wcześniej niż 30 minut przed wschodem słońca i później niż 30 minut po zachodzie słońca;
    c. posiadanie instrukcji operacyjnej uwzględniającej zalecenia profilaktyczne Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego;
    d. wyposażenie bezzałogowego statku powietrznego w system Failsafe;
    e. noszenie kamizelki ostrzegawczej przez operatora wykonującego czynności lotnicze.

*UWAGA: zgodę należy dołączyć do formularza zgłoszenia lotu do PAŻP

Sposób postępowania w sytuacjach awaryjnych (stosować wyłącznie w przypadku utraty kontroli nad BSP)

  1. Próbuj odzyskać łączność z bezzałogowym statkiem powietrznym;
  2. Powiadom telefonicznie właściwy organ ATS o utracie kontroli:
    a) TWR – Służba Kontroli Lotniska – w przypadku lotu w strefie CTR;
    b) FIS – Służba Informacji Powietrznej – w przypadku lotu w przestrzeni niekontrolowanej uwzględniając podział sektorowy FIS;
    c) Zarządzającego strefą w której lot się odbywa;
  3. Przekaż następujące informacje:
    a) bieżącą lokalizację bezzałogowego statku powietrznego określaną za pomocą urządzenia odpowiedzialnego za lokalizację awaryjną;
    b) ostatnią znaną lokalizację bezzałogowego statku powietrznego, w przypadku niedziałania urządzenia odpowiedzialnego za lokalizację awaryjną, o której mowa;
    c) godzinę utraty łączności;
    d) ostatnią zarejestrowaną prędkość, wysokość i kurs bezzałogowego statku powietrznego;
    e) przewidywany czas do wyczerpania zapasu paliwa lub wyczerpania akumulatorów zasilających układ napędowy;
  4. Posiadaj przy sobie telefon z numerem wskazanym w zgłoszeniu do PAŻP; natychmiast zakończ lot w przypadku polecenia służb ATS (kontrolerów ruchu lotniczego bądź informatorów służby informacji powietrznej).
  5. W przypadku ponownego nawiązania kontaktu z BSP jak najszybciej poinformuj służby ATS.

Termin składania formularzy zgłaszania lotów

Dla operacji w zasięgu widoczności wzrokowej (VLOS) – 3 dni robocze przed datą planowanego lotu

Dla zgłoszeń niezachowujących wymaganego terminu lub niepoprawnie wypełnionych Polska Agencja Żeglugi Powietrznej zastrzega sobie możliwość niewydania warunków lotu lub nie rozpatrzenia zgłoszenia w ww. terminach. UWAGA loty BSP w CTR EPWA i EPRA: na każdy zgłoszony formularz operator BSP lub osoba wskazana w formularzu jako odpowiedzialna za realizacje lotu otrzyma drogą mailową „warunki wykonywania lotu”.

KONTAKT

Dział Zarządzania Operacjami Bezzałogowych Statków Powietrznych – zgłoszenia/kontakt od poniedziałku do piątku, w godzinach od 07:00 do 15:00:

 

W celu uzyskania informacji na temat wykonywania lotów bezzałogowych statków powietrznych:

  • Tel.: + 48 (22) 574-57-41
  • Tel.: + 48 (22) 574-57-15
  • Tel.: + 48 (22) 574-75-53
Zmiana rozmiaru czcionki
Kontrast
Odczyt tekstu - zaznacz tekst lewym klawiszem i wciśnij ikonę odtwarzaj