W zakresie współpracy międzynarodowej głównym celem Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej jest realizacja celów strategicznych, operacyjnych i rozwojowych poprzez aktywne włączenie w prace różnych grup, inicjatyw oraz zrzeszeń międzynarodowych.
Dzięki członkostwu w najważniejszych lotniczych organizacjach międzynarodowych, takich jak ICAO, EASA, CANSO i EUROCONTROL, aktywnej współpracy z Komisją Europejską i Network Managerem, pracom nad rozwojem Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej (ang. Single European Sky) i udziale w projektach SESAR Deployment Manager oraz SESAR Joint Undertaking, a także uczestnictwu w kluczowych inicjatywach podmiotów zarządzających ruchem lotniczym, takich jak A6 Alliance, GATE ONE, B4 Consortium oraz szerokim kontaktom bilateralnym, PAŻP aktywnie wpływa na obecny oraz przyszły kształt europejskiego sektora zarządzania ruchem lotniczym.
Europejska Organizacja do spraw Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (EUROCONTROL) została utworzona na mocy Międzynarodowej konwencji o współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa żeglugi powietrznej, która weszła w życie 1 marca 1963 r. Obecnie zrzesza 41 państw. Polska jest członkiem EUROCONTROL od 2004 r. Jest to regionalna, wyspecjalizowana cywilno-wojskowa organizacja międzynarodowa, której celem jest wspieranie europejskiego lotnictwa, zapewnienie bezpieczeństwa żeglugi powietrznej oraz uporządkowanego i sprawnego przepływu ruchu lotniczego. Rosnąca rola EUROCONTROL obejmuje w szczególności: zarządzanie siecią (Network Manager), współpracę cywilno-wojskową (Civil-Military Cooperation Division), służby żeglugi powietrznej cross-border (Maastricht Upper Area Control Centre), Centralne Biuro Opłat Trasowych (Central Route Charges Office), działalność badawczo-rozwojową (EUROCONTROL Innovation Hub), szkolenia (Aviation Learning Centre).
Rolę organów kierujących pełnią: Stała Komisja ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (Permanent Commission of Eurocontrol) oraz Tymczasowa Rada (ang. Provisional Council). W obu Polskę reprezentuje Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego.
W skład Stałej Komisji wchodzą ministrowie państw należących do Eurocontrol. Komisja określa ogólną politykę organizacji i jest jej organem decyzyjnym, zatwierdza plany roczne, pięcioletnie oraz budżet, a także wyznacza dyrektorów oraz dyrektorów generalnych Eurocontrol.
W Tymczasowej Radzie państwa członkowskie reprezentowane są przez Dyrektorów Generalnych Lotnictwa Cywilnego (odpowiednika Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego). Udział w pracach Tymczasowej Rady w charakterze obserwatora bierze udział Unia Europejska. Jej zadania obejmują przygotowanie prac Stałej Komisji i nadzorowanie prac EUROCONTROL.
Więcej informacji: https://www.eurocontrol.int/
Globalne stowarzyszenie zrzeszające 96 ANSP, powołane, by dzielić się wiedzą, rozwijać najlepsze praktyki i kształtować rozwój zarządzania ruchem lotniczym. CANSO jest zorganizowane według regionów geograficznych- Afryki, Azji i Pacyfiku, Europy, Ameryki Łacińskiej i Karaibów oraz Bliskiego Wschodu.
CANSO Europe zrzesza 35 ANSP i działa na rzecz promowania najlepszych praktyk dla ram instytucjonalnych i regulacyjnych ANSP, lobbując na rzecz ANSP do instytucji UE, organizacji i podmiotów wpływających na kształt Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej. EC3 Committee, władza wykonawcza CANSO Europe przyjmuje regionalną strategię oraz główne zagadnienia będące przedmiotem prac regionalnej CANSO.
Więcej informacji: https://canso.org/
Alians A6 został utworzony w 2011 r. w celu koordynowania badań, rozwoju i inwestycji w ramach programu SESAR. Sojusz koncentruje się na kluczowych obszarach strategicznych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania członków, wpływając na regulacje prawne dotyczące transportu i lotnictwa w celu wspierania rozwoju branży ATM. Do Aliansu A6 należą największe w Europie instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej, odpowiedzialne za bezpieczne zarządzanie ponad 80 proc. ruchu lotniczego w Europie. Członkowie zrzeszeni w A6 reprezentują ponad 70 proc. inwestycji w najnowsze technologie europejskiej infrastruktury ATM, które przyniosą korzyści przewoźnikom, pasażerom oraz środowisku. Dwoma najważniejszymi ciałami decyzyjnymi aliansu są: Steering Board, reprezentowana przez prezesów ANSP i Strategy Board, reprezentowana przez dyrektorów odpowiedzialnych za strategię. W pracach obu PAŻP aktywnie uczestniczy od początku zawiązania aliansu. W 2024 roku pracom nad przewodnictwem Rady Sterującej A6 przewodniczy PAŻP.
Więcej informacji: A6 Alliance | Working together to deploy SESAR
Wspólne Przedsięwzięcie w celu badań z zakresu zarządzania ruchem lotniczym w Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej 3 odpowiada za koordynowanie i realizację działań badawczo-rozwojowych w ramach projektu SESAR przewidzianych w centralnym planie zarządzania ruchem lotniczym w Europie i wspierających wysoki poziom automatyzacji oraz opracowanie i walidację architektury cyfrowej europejskiej przestrzeni powietrznej (Digital European Sky, DES). PAŻP uczestniczy w projektach badawczo-rozwojowych S3JU ze wsparciem środków UE w ramach programu „Horyzont Europa”.
Więcej informacji: https://www.sesarju.eu/
Komórka kierownika procesu realizacji SESAR odpowiada za zsynchronizowane wdrażanie wybranych nowych funkcjonalności w zakresie zarządzania ruchem lotniczym wynikających z programu SESAR. W szczególności odpowiada za opracowanie, proponowanie, utrzymanie i wdrażanie programu realizacji (SESAR Deployment Programme), kojarzenie zainteresowanych stron zaangażowanych w działalność operacyjną, od których wymaga się wdrażania wspólnych projektów, ustanowienie mechanizmów i procesów podejmowania decyzji zapewniających skuteczną koordynację projektów wdrożeniowych i powiązanych inwestycji zgodnie z programem realizacji, doradzanie Komisji w kwestiach dotyczących wdrażania i ustanawiania nowych projektów. PAŻP uczestniczy w projektach wdrożeniowych SDM ze wsparciem środków UE w ramach programu „łącząc Europę”.
Więcej informacji: https://www.sesardeploymentmanager.eu/
Polska Agencja Żeglugi Powietrznej współpracuje ściśle ze swoim litewskim odpowiednikiem – Oro Navigacija – współtworząc funkcjonalny blok przestrzeni powietrznej BalticFAB. Podobnie jak inne europejskie FAB-y, BalticFAB powstał na mocy prawa europejskiego. PAŻP, wspólnie z Oro Navigacija, realizuje współpracę operacyjną, techniczną i komunikacyjną zarówno z państwami ościennymi, jaki i z pozostałymi europejskimi funkcjonalnymi blokami przestrzeni powietrznej w ramach inicjatywy InterFAB.
Funkcja swobodnego planowania tras (Free Route Airspace, FRA) została wdrożona w polskiej przestrzeni powietrznej w lutym 2019 roku, najpierw jako POLFRA, od lutego 2022 roku funkcjonuje pod nazwą Baltic FRA.
Począwszy od lutego 2019 roku POLFRA zaczęła obowiązywać całodobowo w FIR Warszawa powyżej FL095, z wyłączeniem TMA (rejon kontrolowany lotniska).
W lutym 2022 roku operacje transgraniczne FRA zostały wdrożone pomiędzy Polską i Litwą w postaci wspólnego obszaru transgranicznego FRA o nazwie Baltic FRA, z uwzględnieniem transgranicznych operacji FRA między Polską i Słowacją (Baltic FRA i SEEFRA).
Dalszy rozwój FRA nastąpił 28 listopada 2024 roku poprzez implementację FRA pomiędzy Polską (Baltic FRA), Czechami (SEE FRA) i Szwecją (DK-SE FAB FRA).
Wdrożenie przez PAŻP projektów FRA wpisuje się w wymogi Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2021/116 w sprawie utworzenia pierwszego wspólnego projektu wspierającego wdrożenie centralnego planu zarządzania ruchem lotniczym – funkcja ATM 3: Elastyczne zarządzanie przestrzenią powietrzną i przestrzeń powietrzna ze swobodą planowania tras, podfunkcja ATM 3.1.2 w ramach przestrzeni powietrznej ze swobodą planowania tras.
Szczegółowe informacje i zasady dotyczące Baltic FRA dostępne są w: AIP POLSKA, RAD NOP
Operacje FRA, najpierw w ramach POLFRA, a obecnie w ramach Baltic FRA są realizowane od lutego 2019 roku, a korzyści w postaci wskaźnika długości trasy są widoczne już od początku.
Rozszerzenie operacji transgranicznych FRA na Litwę, Słowację, Czechy i Szwecję (powietrznej przyszłości wraz z innymi państwami/funkcjonalnymi blokami przestrzeni powietrznej) przyczyni a się do realizacji wskaźników środowiskowych w ramach mechanizmu skuteczności działania.
