Polska Agencja Żeglugi Powietrznej otrzymuje od uprawnionych podmiotów liczne zapytania w związku z prowadzonymi przez nie postępowaniami wyjaśniającymi lub karnymi. Zapytania kierowane są m.in. od Policji , Straży Granicznej, żandarmerii Wojskowej oraz Prokuratury i dotyczą w szczególności:
Jednym z najczęstszych przypadków łamania przepisów jest nieautoryzowany lot w strefie ograniczenia lotów, drugim zaś wykonywanie lotów powyżej ograniczenia wysokości lotów do 120 m AGL2.
Większość pilotów i operatorów BSP w Polsce dostosowało swoje procedury i planu lotów do obowiązujących przepisów, w szczególności w zakresie ograniczeń wykonywania lotów. Trzeba jednakże zauważyć, że na podstawie wpisów w mediach społecznościowych, pewna liczba pilotów i operatorów zdaje się zupełnie świadomie ignorować obowiązujące przepisy. Łamanie przepisów lotniczych, w sposób oczywisty jest zagrożeniem bezpieczeństwa ruchu lotniczego i bezpieczeństwa ludzi oraz infrastruktury na ziemi. Należy również pamiętać, że łamanie przepisów grozi nałożeniem odpowiednich sankcji dla sprawców naruszeń.
Agencja zwraca szczególną uwagę, na stosowanie się do ograniczeń lotów BSP nad jednostkami wojskowymi, poligonami, portami morskimi, elektrowniami, ujęciami wody i oczyszczalniami ścieków. Dlaczego podkreślamy właśnie te lokalizacje? Według zapisów Wytycznych nr 7 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 9 czerwca 2021 r. obowiązuje tam ograniczenie lotów BSP (loty tylko za zgodą lub na potrzeby zarządzającego) niezależnie od tego czy obiekty są zabezpieczone elastycznymi elementami przestrzeni ( strefy R, P, D) lub strefami geograficznymi (DRA-R lub DRA-P).
Naruszenie ograniczeń lotów w strefach geograficznych przez pilota BSP skutkuje złamaniem art. 212 ust 1 pkt 1 lit. a Ustawy Prawo Lotnicze(Dz. U. z 2022 roku poz. 1235 t.j. z późn. zm.), czyli jednego z przepisów karnych zawartych w ustawie:
Art. 212
- Kto:
1) wykonując lot przy użyciu statku powietrznego:
- a) narusza przepisy dotyczące ruchu lotniczego obowiązujące w obszarze, w którym lot się odbywa,
(…)
– podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.
(…)
3) Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku.
W środowisku użytkowników dronów panuje przekonanie, że egzekwowanie przepisów pozostaje wciąż na niskim poziomie. Należy jednak mieć na uwadze, że poziom wiedzy na temat przepisów znacząco wzrósł wśród szeroko rozumianych służb porządku publicznego. W związku z licznymi, powtarzającymi się incydentami oraz sytuacją na Ukrainie instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo państwa, jak również odpowiedzialne za ochronę obiektów, są szczególnie wyczulone na loty odbywające się w polskiej przestrzeni powietrznej. Nierzadko wykorzystują też specjalistyczny sprzęt umożlwiającym wykrycie lotu drona oraz jego użytkownika.
Poniżej ku przestrodze, za zgodą Sądu Rejonowego w Skierniewicach zamieszczamy wyroki dotyczące wykonywania lotów nad jednostkami wojskowymi bez zgody Zarządzającego obiektami.
W przypadku sprawy z 2021 roku zapadł wyrok na podstawie wspomnianego art. 212 za za złamanie przepisów § 5 ust. 1 pkt. 14 lit. a Załącznika do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 20 grudnia 2018 roku (poz. 94) zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy – Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków (Dz.U. 2019, poz. 94), a w dwóch kolejnych, już z 2022 roku, za naruszenie warunków lotów w strefie geograficznej DRA-RL wydzielonej na podstawie Wytycznych nr 24 Prezesa ULC z dnia 30 grudnia 2020 r.
Warto zauważyć że w pierwszej sprawie Sądu nie przekonało tłumaczenie pilota o tym, że nie wiedział, że wykonuje lot nad jednostka wojskową.
W przypadkach z 2022 roku, Sąd miał ułatwione zadanie ponieważ sprawcy wykonywali loty w strefie geograficznej DRA-RL opublikowanej w systemie PansaUTM i widocznej w aplikacji mobilnej
Pomimo, że wyroki mogą wydawać się niezbyt surowe (grzywny od 1500 do 3000 zł, przepadek dowodów rzeczowych w tym kart pamięci na rzecz skarbu państwa oraz pokrycie przez sprawców kosztów sądowych, a w jednym z wyroków kara 200 godzin nadzorowanych prac społecznych). Należy jednak pamiętać, że skazane osoby trafiają do Krajowego Rejestru Karnego co oznacza, np. utratę szansy na posadę w instytucjach, w których wymagane jest poświadczenia o niekaralności.
Również w przypadku ubiegania się o poświadczenie bezpieczeństwa, skazanie wyklucza możliwość otrzymania takiego dokumentu.
Warto nadmienić że w przypadku najwyższej grzywny, pilotowi poza udowodnieniem lotu w strefie geograficznej bez uzyskania zezwolenia, dodatkowo udowodniono że wykonywał lot na wysokości 210 m AGL bez zgody na operacje wykraczającą poza scenariusz krajowy NSTS.
W ramach przygotowania do lotów Polska Agencja Żeglugi Powietrznej szczególnie zaleca kilka podstawowych zasad:
Pamiętajmy, że za bezpieczeństwo na ziemi i w powietrzu odpowiadamy wszyscy oraz, że przepisy, nawet jeśli nie przypadną nam do gustu, to mają określone zadania, a ich łamanie oprócz sprowadzenia zagrożenia skutkuje także określonymi sankcjami karnymi i karami administracyjnymi. I co może okazać się w dalszym życiu najważniejsze – ich łamanie może mieć wpływ na wiele sfer życia prywatnego i zawodowego.
„5. Kto działa z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów rozporządzenia nr 2019/945/UE lub rozporządzenia nr 2019/947/UE, podlega karze pieniężnej w wysokości od 300 do 30 000 zł.”
