Serwisy PANSA:

PAŻP: Z bezpieczeństwem nie negocjujemy

Polska jest w czołówce najbezpieczniejszych europejskich przestrzeni powietrznych. Bezpieczna i płynna obsługa ruchu lotniczego w polskiej przestrzeni powietrznej zapewniana jest przez Polską Agencję Żeglugi Powietrznej w reżimie europejskich przepisów, a także z zachowaniem obowiązujących norm prawa lotniczego i pod stałą kontrolą właściwych instytucji unijnych i krajowych.

Nie ma minuty w pracy kontrolerów ruchu lotniczego, która nie wynika z wytycznych bezpieczeństwa i która nie jest objęta kontrolą analityków i specjalistów z obszaru bezpieczeństwa lotniczego. System zarządzania bezpieczeństwem (ang. Safety Management System, SMS) w PAŻP jest stale doskonalony. W 2020 roku w ramach oceny dojrzałości ww. systemu Polska Agencja Żeglugi Powietrznej dołączyła do grupy najwyżej ocenionych ANSP, co oznacza że PAŻP posiada jeden z najbardziej rozwiniętych systemów zarządzania bezpieczeństwem w Europie. Ocena dokonana została przez niezależnych ekspertów EUROCONTROL (Europejska Organizacja ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej) i CANSO (Civil Air Navigation Services Organization).

Rok 2019 był ostatnim rokiem, gdy Polska notowała 10% wzrost ruchu w przestrzeni powietrznej. Dla przykładu, w 2019 roku jednego dnia w grudniu na lotnisku w Krakowie w godzinie szczytu maksymalna liczba samolotów na łączności osiągała 26 samolotów. W najwyższym momencie w roku 2020 były to już tylko 3 samoloty. Na lotnisku w Warszawie w 2019 roku w godzinę mogły być na łączności nawet 42 samoloty, podczas gdy maksimum w 2020 roku to już tylko 15. Tym samym największe polskie lotnisko osiągnęło poziom ruchu lotniczego notowany w 2019 roku w godzinach szczytu na lotnisku w Bydgoszczy, gdzie praca jednostanowiskowa jest stosowana na co dzień.

Agencja na bieżąco publikowała na stronie internetowej dane dot. ruchu w przestrzeni powietrznej, porównując rok 2020 do 2019 i wskazując, że spadki sięgały od 60 do 90%. Dane dot. natężenia ruchu udostępniane były także przez międzynarodowe organizacje w tym EUROCONTROL. Od natężenia lotów w przestrzeni powietrznej zależy także organizacja pracy kontrolera.

Kontrolerzy pracujący dla Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej zostali przyjęci na kurs po wieloetapowym procesie rekrutacyjnym, w ramach którego weryfikowane było m.in. czy potrafią samodzielnie analizować sytuację i podejmować błyskawiczne decyzje pod presją czasu i w sytuacji podwyższonego poziomu stresu. Naturalne predyspozycje są rozwijane w trakcie kilkuletniego szkolenia, w pełni finansowanego przez PAŻP. Poziom wymagań jest na tyle wysoki, że mniej niż połowa kursantów zostaje kontrolerami. Wiedzę i umiejętności weryfikuje też egzamin państwowy, który potwierdza, że dana osoba jest zdolna pełnić samodzielną służbę na stanowisku kontrolera ruchu lotniczego. Cyklicznie zdolność do pełnienia obowiązków potwierdzają też monitoring kompetencji i badania stanu psychofizycznego KRL.

Organizacja pracy każdego kontrolera przygotowywana jest tak, by zapewnić płynność i bezpieczeństwo obsługi wykonywania lotów w polskiej przestrzeni powietrznej. Dyżur kontrolera trwa średnio 7,5 godziny, w które wliczone są po każdych 2 godzinach pracy obowiązkowe przerwy na regenerację. Kontrolerzy mogą je spędzać m.in. w przygotowanych w Agencji „pokojach do wypoczynku” lub na terenie wewnętrznych obiektów sportowych. Do codziennej dyspozycji kontrolerów są opłacani przez PAŻP psycholodzy i lekarze innych specjalności pracujący w siedzibie Agencji, w dostępnej tylko dla personelu PAŻP przychodni. W ramach wypełniania obowiązków każdy kontroler raz w roku może uczestniczyć też w dwutygodniowych obozach kondycyjnych, współfinansowanych przez PAŻP. Codzienną pracę kontrolerów wspierają inni pracownicy Agencji, w tym technicy, programiści, opracowujący i utrzymujący nowoczesne systemy ułatwiające i automatyzujące pracę kontrolerów. Wszystko po to, by zapewnić najwyższą jakość obsługi lotów w reżimie światowych standardów.

Praca jednostanowiskowa i jej szczególna forma SPO funkcjonują w Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej od wielu lat. Do 2020 roku stosowana była na lotniskach o małym lub bardzo małym natężeniu ruchu, m.in. w Bydgoszczy, Szymanach czy Zielonej Górze. Od czasu pandemii taki poziom ruchu lotniczego notowany jest także na większości pozostałych lotnisk, na których służbę zapewnia PAŻP. Wprowadzając określoną organizację pracy, w tym podejmując decyzję o wprowadzeniu pracy jednostanowiskowej, PAŻP zawsze poprzedza to analizą pozwalającą na precyzyjne dostosowanie poziomu służby do aktualnego poziomu ruchu lotniczego. Wszystkie decyzje podlegają też kontroli służb dbających o bezpieczeństwo wspólnej europejskiej przestrzeni powietrznej.

W 2019 r. z inicjatywy prezesa Janusza Janiszewskiego i przy współudziale 14 organizacji związkowych obowiązujące w PAŻP zasady sprawiedliwego traktowania (ang.: Just Culture) zostały zaktualizowane i zagwarantowane w ramach Polityki Kultury Sprawiedliwego Traktowania. Zgodnie z tą polityką podstawowym celem badania zdarzeń jest poszukiwanie przyczyn i doskonalenie procedur tak, by zminimalizować wystąpienie podobnych zdarzeń w przyszłości. Zasada ta jest fundamentem dzisiejszego lotnictwa cywilnego i rozwijana jest z sukcesem od lat 50. ubiegłego wieku.

Zasady te zostały przyjęte także po to, by powstrzymać nieuprawnione oceny wobec pracowników PAŻP przed finalną weryfikacją zdarzeń przez ekspertów. Wykorzystywanie wypowiedzi anonimowych źródeł i powoływanie się na nieistniejące aktualnie finalne ustalenia jest także działaniem wbrew obowiązującym na świecie standardom bezpieczeństwa w lotnictwie. Żaden z pracowników PAŻP nie zostanie pozbawiony wsparcia i opieki prawnej bez względu na funkcję, zadania, czy rolę w łańcuchu świata lotniczego.

Polityka Kultury Sprawiedliwego Traktowania (Just Culture) plik PDF

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email
Share on print
Drukuj

Szukaj...